Lise Öğrenci Tanıma Formu: 9. Sınıf Uyumundan Meslek Seçimine

Lisede tanıma formu iki şeyi aynı anda sorar: Öğrenci bugün okulda nasıl, ve dört yıl sonra nerede olmak istiyor? Ortaokulda yeterli olan "ilgi alanların ve sevdiğin dersler" soruları burada eksik kalır. Lise formuna meslek düşüncesi, sınav hedefi ve okul dışındaki sorumluluklar da girmelidir.

Bu yazı lise kademesine özgü soruları ve formun nasıl kullanılacağını anlatıyor. Formun resmî Öğrenci Bilgi Formu ile ilişkisi, KVKK ilkeleri ve genel kurallar için ana rehbere bakabilirsiniz: Öğrenci Tanıma Formu: Ne Sorulur, Ne Sorulmaz?

Lise öğrencisi kendini anlatabilecek yaştadır ve öğretmenin ihtiyaç duyduğu bilgilerin çoğu yalnızca öğrencinin kendisinde vardır: hangi derste neden zorlandığı, okul dışında ne kadar sorumluluk taşıdığı, meslek konusunda ailesiyle aynı düşünüp düşünmediği. Veli yalnızca iletişim ve okulun bilmesi gereken durumlar bölümünde devreye girer.

Bu yüzden formun dili öğrenciye hitap etmeli ve cevapların kimler tarafından görüleceği baştan söylenmelidir. Lise öğrencisi, cevabının sınıfta okunacağını ya da veliye aktarılacağını düşünürse en önemli soruları boş bırakır.

9. sınıf, ortaokuldan sonraki ikinci büyük geçiştir. Öğrenci çoğu zaman yeni bir arkadaş çevresine, daha uzak bir okula, bazen de pansiyon ya da yurt hayatına geçer. Bu geçişin zorlukları ilk aylarda devamsızlık, sınıfta yalnız kalma ya da düşen notlar olarak görünür. Forma eklenmesi gereken uyum soruları:

• ✓Bu okula gelmeden önce en çok neyi merak ediyor ya da neyden endişe ediyordun? Uyum sorununun ilk işaretini en erken bu soru verir.
• ✓Okula ulaşımın ve kaldığın yer. Pansiyonda kalan ya da uzun yol gelen öğrenci için uyum desteği farklı planlanır.
• ✓Sınıfta önceden tanıdığın biri var mı? "Herkes yeni" cevabı veren öğrenci, ilk haftalarda grup çalışmalarında özellikle gözetilmelidir.

Bu sorular okula yeni gelen 10–12. sınıf öğrencileri için de geçerlidir.

Lise formunun ortaokuldan en büyük farkı, geleceğe dair sorulardır. Burada amaç öğrenciden bir meslek seçmesini istemek değil, durumunu görmektir. İşe yarayan soru kalıbı üç parçalıdır:

• ✓Şu an düşündüğü meslek ya da bölümler ("bilmiyorum" bir cevap olarak kabul edilmeli)
• ✓Bu düşüncenin ne kadar net olduğu: net, birkaç seçenek arasında, hiç fikri yok, ya da ailesiyle farklı düşünüyor
• ✓Rehberlik servisinden en çok neye ihtiyacı olduğu: kendini tanımak, meslekleri tanımak, bölüm ve puan bilgisi, çalışma planı ya da ailesiyle konuşmak

"Ailemle farklı düşünüyoruz" seçeneği özellikle değerlidir. Bu cevabı veren öğrenciyle yıl içinde yapılacak bir görüşme, 12. sınıftaki tercih döneminin çok daha sakin geçmesini sağlar.

11. ve 12. sınıflarda forma YKS'ye hazırlık durumu eklenmelidir: Öğrenci hazırlığa başladı mı, dershane ya da kursa gidiyor mu, bu yıldan ne bekliyor? Bu bilgi, sınıf rehber öğretmeninin sınav kaygısı ve çalışma planı konusunda kime öncelik vereceğini belirler.

Lisede en sık atlanan soru ise okul dışı sorumluluklardır. Yarı zamanlı çalışan, aile işine yardım eden ya da bir kardeşin veya yakının bakımını üstlenen öğrenci, ödevlerini yapamadığında ya da sabah derslerine geç kaldığında çoğu zaman "ilgisiz" olarak görülür. Formda bu soruyu seçenekli sormak, öğrencinin kendini açıklamak zorunda kalmadan durumunu bildirmesini sağlar.

Lise Öğrenci Tanıma Formu'nu indir (PDF, 2 sayfa)

Formun içinde:

• ✓Ben: Güçlü yanlar, okul dışı etkinlikler, sevdiği ve zorlandığı dersler, çalışırken zorlandıkları
• ✓Okula uyum: 9. sınıflar ve okula yeni gelenler için beklenti, ulaşım ve kalınan yer, arkadaşlık soruları
• ✓Gelecek: Meslek ve bölüm düşüncesi, netlik düzeyi, lise sonrası planı, YKS hazırlığı, rehberlikten beklentisi
• ✓Okul dışı sorumluluklar ve iletişim: Çalışma ve bakım yükü, veli bilgisi, okulun bilmesi gereken bir durum

Form Bakanlığın Öğrenci Bilgi Formu'nun yerine geçmez; onu öğrencinin ilgi, uyum ve gelecek planıyla tamamlar. Ücretsizdir, okulunuzun logosunu ekleyerek çoğaltabilirsiniz.

Formlar geldikten sonra en çok işe yarayan adım, "Gelecek" bölümüne göre öğrencileri üç gruba ayırmaktır: meslek düşüncesi net olanlar, birkaç seçenek arasında kalanlar ve hiç fikri olmayanlar. Net olanlarla bölüm ve puan bilgisi, kararsız olanlarla seçenekleri karşılaştırma, fikri olmayanlarla ise önce kendini tanıma üzerine konuşulur.

Kişilik yapısına göre uygun meslek ve bölümleri görmek, özellikle "hiç fikrim yok" diyen öğrenci için iyi bir başlangıçtır. Mizaç sonucunu meslek ve YKS bölümleriyle eşleştiren rehber için: YKS Tercih Rehberi.

İlkokulda formun nasıl veliyle doldurulduğunu merak ediyorsanız: İlkokul Öğrenci Tanıma Formu.

• ✓Millî Eğitim Bakanlığı, Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Öğrenci Bilgi Formu ve Yönergesi (B.K.G.4.c).
• ✓6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu.